Co dalej z rdestniczką ???

W  2016 roku nasz Zespół pozyskał ok. 1000 okazów rdestniczki gęstej z terenu Niemiec i  Austrii (Osterholz-Scharmbeck, Oberau, Bregenz, Feldkirch, Mining).  W okresie od jesieni 2016 do wiosny 2018 roślina była mnożona przez zespół specjalistów z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pierwsze wsiedlenia rdestniczki gęstej w terenie – ze względu na jej szybki rozrost przeprowadzono w roku 2017 (przełom lipca i sierpnia oraz koniec października), natomiast zasadnicze wsiedlenie miało miejsce w czerwcu oraz lipcu 2018 r.

Od 2107 roku stanowiska są regularnie monitorowane – założono karty monitoringowe dla 13 stanowisk. Monitorowanie stanu populacji rdestniczki gęstej obejmuje także ocenę stanu siedliska.

Obserwowane stanowiska położone są w obszarach Natura 2000 PLH 320022 „Dolina Radwi, Chocieli i Chotli” i PLH 320003 „Dolina Grabowej”, na terenie Nadleśnictw: Manowo, Polanów i Bobolice. Uzyskane dotychczas wyniki pozwoliły ocenić potencjał poszczególnych stanowisk pod względem przewidywanego rozwoju rośliny oraz wskazały kluczowe zagrożenia dla jej utrzymania się w przyszłości.

Dane – stan na koniec roku 2019 – sumarycznie zestawione w poniższej Tabeli wskazują różnice w stosunku do stanu z 2018. Na niektórych stanowiskach populacja rdestniczki gęstej zanikła, co było spowodowane przede wszystkim drastyczną zmianą stosunków wodnych, osłabieniem zasilania wodami podziemnymi (długotrwała susza i zmniejszone opady w 2019 roku), obniżeniem poziomu wody w rzekach i strumieniach a w rezultacie rozprzestrzenieniem się roślinności konkurencyjnej zarastającej przesuszone i zamulone koryta cieków (Park Leśników koło miejscowości Osetno). Kolejnym czynnikiem, który istotnie zagrażał wsiedlonym okazom rdestniczki gęstej było żerowanie zwierzyny, ułatwione w 2019 roku obniżonym poziomem wód w ciekach. W wielu przypadkach zwierzyna całkowicie lub częściowo wyjadała dobrze już rozrośnięte pędy rdestniczki gęstej a żerowanie trwało właściwie przez cały rok, mimo dostępności innego pokarmu. Przypadki żerowania zwierzyny w korytach cieków, głównie z powodu trzymującej się suszy obserwowano na stanowiskach: Chociel w rejonie Bobolic1, Węglanowy Ciek, Błotnica w rejonie Wielina i Zgniła Struga 6. Natomiast na kilku innych stanowiskach odnotowano wzrost powierzchni zasiedlanej przez rdestniczkę gęstą oraz jej samoistną fragmentację i zasiedlanie nowych miejsc (Droga na Rosnowo – Zegrze Pomorskie, Chociel w rejonie Bobolic 2, Źródliskowa dolina rzeki Biegały, dopływ Białki (Zielenica), Kurowo 1). Dlatego w 2020 roku przewiduje się lustrację odcinków cieków poniżej stanowisk wsiedleń (do 500 m), celem sprawdzenia czy fragmentujące pędy nie przemieściły się w dół cieków i nie zasiedliły nowych lokalizacji. W 2020 roku przewiduje się także dalsze monitorowanie efektów wsiedlenia Groenlandia densa, ze szczególnym uwzględnieniem naturalnej regeneracji i odbudowy pędów oraz ograniczanie, w miarę możliwości, dostępu zwierzyny do stanowisk wsiedleń np. przez narzut posuszu na brzegach cieków, aby zmniejszyć ubytki w płatach reintrodukowanego gatunku.

Tabela. Ocena stanu wsiedlonej populacji rdestniczki gęstej Groenlandia densa na stanowiskach monitorowania

 

Numer stanowisko  

 

Nazwa stanowiska

 

 

2018

 

 

2019

aktualna powierzchnia płatów z Groenlandia densa

30.09.2019

1 Stanowisko na cieku w rejonie rezerwatu Wieleń (4) U1 U1 0,5 m2
2 Błotnica w rejonie Wielina U1 U2 0 m2 / zanik populacji
3 Droga na Rosnowo – Zegrze Pomorskie U1 FV 9 m2 / samoistne rozprzestrzenianie
4 Chociel w rejonie Bobolic 1 U1 U2 0 m2 / zanik populacji
5 Chociel w rejonie Bobolic 2 U1 FV 0,5 m2  / samoistne rozprzestrzenianie
6 Stanowisko na cieku w rejonie rezerwatu Wieleń (2) U1 U1 0,5 m2/ bez zmian
7 Źródliskowa dolina cieku rzeki Biegała, dopływ Białki (Zielenica) FV FV 6 m2 / samoistne rozprzestrzenianie
8 Kurowo 1 U1 FV 1 m2 / samoistne rozprzestrzenianie
9 Kurowo 2 U1 U1 0,2 m2 / bez zmian
10 Węglanowy Ciek U1 U1 0,5 m2 / bez zmian
11 Park Leśników koło miejscowości Osetno U1 U2 0 m2 / zanik populacji
12 Zgniła Struga 6 FV U1 0,5 m2 / zmniejszenie zasiedlanej powierzchni
13 Drężnianka w rejonie Lubowa U1 U1 0,3 m2 / bez zmian

 Łączna powierzchnia płatów rdestniczki na monitorowanych stanowiskach ok. 19 m2

 

Zdjęcia stan rdestniczki gęstej Groenlandia densa na poszczególnych stanowiskach.